|
Yarasalarla Kaktüsler Arasındaki Ahenk
Prof.Dr. Harun AVCI [email protected] |
|
Yeryüzünde canlılarla cansızlar, bitkilerle hayvanlar, insanlarla diğer canlılar, kısaca birşey ile onun dışındaki her şey arasında sıkı bir alâka vardır. Bu alâka umumiyetle, birbirini tamamlama, birbirine yardım etme, birbirinin ihtiyacını görme şeklinde tezahür etmektedir. Bazen iki canlı çeşidinin hayat tarzı öyle uygunluk içindedir ki bu, onların hayat tarzını programlayanın "BİR" olduğunu apaçık gösterir. Bunun en güzel misallerinden birisi, kaktüs ve yarasalar arasındaki münasebettir. Bu münasebet her iki gruba da önemli faydalar sağlamaktadır. Yarasaların beslenmesi ve göçü ile kaktüslerin üremesi arasında güzel bir ahenk vardır. İlkbaharda yarasalar Meksika'nın güneyinden kuzeyine doğru göç ederken, kaktüs çiçeklerindeki nektarla beslenirler ve böylece bitkiden bitkiye polen taşıyarak onların döllenmesini sağlarlar. "Cardon" kaktüs türünün neslinin devamı yarasalara bağlıdır. Bu bitkinin çoğu tek evciklidir. Yani aynı bitkide hem polen (Erkek üreme hücresi) hem de ovaryum (Dişi üreme hücresi) bulunur. Dolayısıyla bunlar tozlaşma için bir vasıtaya ihtiyaç duymazlar. Ancak bazı kaktüsler sadece polen üretirken bazıları da sadece yumurta üretirler. Ayrıca bunların çiçekleri yalnız geceleri açtığından, tozlaşma sadece yarasalarla sağlanır. Anahtar ve kilide benzer şekilde, yarasanın başı ile kaktüsün çiçeği birbiriyle uyumlu olarak yaratılmıştır. Yarasa, başka bir yere tutunmadan tam çiçeğin üzerine gelir ve burnunu yukarı kaldırarak diliyle çiçeğin dibindeki nektarı yalar. Geri çekilirken başına bulaşan polenleri, diğer çiçeklere taşıyarak tozlaşmayı sağlar. Yarasalar, kaktüslerin meyvelerine de muhtaçtırlar. Haziranda yarasaların, yiyeceği azaldığında olgunlaşan kaktüs meyveleri, aç yarasaların imdadına yetiştirilir. Böylece yarasalar, kaktüslerin üreme mekanizmasında tamamlayıcı bir unsur olarak iş görürken, kaktüsler de yarasaların gıda ihtiyacını karşılarlar. İster ekolojik denge, isterse karşılıklı yardımlaşma açısından bakılsın, yarasalarla kaktüsler arasındaki alâka külli bir programın küçük bir bölümünden başka birşey değildir. |
|
